Przejdź do treści głównej
Przejdź do wersji zoptymalizowanej dla osób niewidzących i słabowidzących
Przejdź do góry serwisu
Przejdź do wyszukiwarki
Przejdź do menu górnego
Przejdź do menu prawego
Przejdź do stopki serwisu
Do animacji zachod
Znajdujesz się w: Strona główna / Samorząd / Sołectwa / Masłów Pierwszy
Wydrukuj stronę Poleć znajomemu
x

Zapraszam do obejrzenia strony Masłów Pierwszy - Sołectwa - Samorząd - Gmina Masłów.

 

Pobierz PDF

Masłów Pierwszy

 
Sołectwo Masłów Pierwszy 

Sołectwo Masłów Pierwszy

Masłów Pierwszy znajduje się w centralnej części gminy. W skład sołectwa wchodzi wieś Masłów Pierwszy oraz przysiółki: Ogrody, Parcele, Podklonówka, Rzeka, Stara Wieś, Świerczyny, Zakościele. Swoją siedzibę ma tu Urząd Gminy, Gminny Ośrodek Kultury i Sportu, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, a także Posterunek Policji. W sołectwie znajduje się także Ośrodek Zdrowia oraz Apteka.

Mieści się tu również lotnisko sportowo - biznesowe wraz z siedzibą Aeroklubu Kielce. W 1991 r. na lotnisku mszę świętą odprawił Jan Paweł II. Znajduje się tu kościół pw. Przemienienia Pańskiego wybudowany w latach 1927-1937, na miejscu drewnianego kościoła z 1835 roku. Świątynię zdobi monumentalny ołtarz oraz stacje drogi krzyżowej wykonane przez Józefa Gosławskiego. Obok kościoła zamieszczono obelisk upamiętniający pobyt Jana Pawła II na ziemi masłowskiej. Kolejna tablica upamiętniająca to ważne wydarzenie znajduje się na placu przy wjeździe na lotnisko. Jan Paweł II jest także patronem Zespołu Szkół (szkoła podstawowa i gimnazjum) im. Jana Pawła II. Z Masłowa pochodzi polski malarz, Władysław Malecki (ur. w 1836).

Sołtys: Małgorzata Kozubek

Rada sołecka:

  • Bandrowski Grzegorz
  • Borski Wojciech
  • Nowacka Sabina
  • Wojtyna Genowefa
  • Zgrzebnicka Lucyna

Powierzchnia: 1042 ha

Liczba mieszkańców: 1725 osób

Kultura:

  • Chór „Masłowienie” – to reprezentacyjny chór gminy Masłów, kontynuujący 85-letnią tradycję śpiewania, dysponujący dobrze szkolonymi, wyrównanymi pod względem brzmienia głosami.
  • Klub Seniora – skupiający ludzi starszych, którzy kultywują dawne tradycje ludowe poprzez odtwarzanie zapomnianych już pieśni i obrzędów na scenie. Scenariuszem i reżyserią zajmuje się Pani Stanisłąwa Majcherczyk z Masłowa.
  • Młodzieżowa Grupa Gitarowa – to grupa będąca kuźnią miejscowych talentów instrumentalnych. Wyłonił się z niej m.in. zespół country „Andrzej i Przyjaciele”, który bierze czynny udział w imprezach organizowanych na terenie gminy, jak również poza nią.

Kościoły i kapliczki: Parafia Przemienienia Pańskiego

Troszkę historii: Protokół badawczy o stanie i powinnościach wsi Masłów z 1826 r. tak opisuje granice Masłowa. Od wschodu graniczył ze „...wsią do Kapituły należącą Mąchocicami zwaną", od południa z Wolą Kopcową, od zachodu z Dąbrową, od północy natomiast „...ze wsiami do ekonomii samsonowskiej należącymi Zagnańskiem i Łączną...". Początki dzisiejszego Masłowa trudno określić z racji braku pisanych dokumentów historycznych. Nie prowadzono również w tym regionie badań archeologicznych. Wiemy jednak o istnieniu przed 1171 rokiem Mąchocic i Domaszowic oraz Radlina i Krajna stąd duże prawdopodobieństwo istnienia już w XII wieku osady Masłów. W XIII wieku okolice Masłowa były doszczętnie zniszczone przez najazdy tatarskie, litewskie oraz Mazowszan. Wybito lub wzięto w niewolę ludność. Wsie spalono. Może taki los spotkał nasz pierwszy Masłów. Stąd wzmożona akcja zasiedleńcza tych ziem prowadzona przez biskupów krakowskich w XIV wieku. Większość wsi trzeba było odbudować i od nowa zasiedlić. Powtórnego zagospodarowania zniszczonych wsi dokonywali ludzie miejscowi, przedsiębiorczy i operatywni, którzy po ich założeniu pełnili funkcję sołtysów. Często od nich wieś przyjmowała nazwę.

Dużym prawdopodobieństwem jest, że od założyciela wsi sołtysa Masło mamy dzisiejszy Masłów. Do obowiązku sołtysa należało ściąganie należności od chłopów na użytek dworu biskupa w postaci jaj, serów czy drobiu. Jednym z podstawowych źródeł utrzymania pierwszych osadników w tym terenie była trzebież okolicznych lasów i wymiana zdobytych płodów między ludnością osad leśnych i rolniczych. Istotne znaczenie dla Masłowa miało uzyskanie praw miejskich przez miasto Kielce, które stały się terenem zbytu produktów rolniczych, jak i wyrobów z drewna i rogu. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że region ten produkował na rzecz Kielc masło, stąd następna hipoteza o pochodzeniu nazwy Masłów. Sołtysi w zamian za zorganizowanie wsi mieli również prawo sądzenia chłopów i wydawania wyroków. Dostawali również około 50 hektarów ziemi w wieczyste użytkowanie, siódmą część z chłopskich czynszów jak również trzecią część kar sądowych. Mieli prawo posiadania stawów rybnych młyna i karczmy nie wnosząc z nich żadnych opłat na rzecz biskupa. Czasem biskup dawał im jeszcze hojniejsze przywileje jak prawo łowienia dzikich zwierząt czy zakładania barci w zasięgu kilkunastu kilometrów od miejsca zamieszkania. Sołtys w Bęczkowie miał 30 pni bartnych, a sołtys w Krajnie aż 40. Przydzielano im czasem jednego bądź dwóch chłopów do pomocy. Obowiązkiem sołtysa wobec państwa było stawienie się konno i w pancerzu w sytuacji wojny. Z czasem sołtysi dochodzili do znacznego bogactwa co stawało się elementem zazdrości ze strony feudałów, w tym wypadku biskupa krakowskiego. Na początku XV wieku, zgodnie z obowiązującym wtedy prawem, sołtysi byli zmuszani do sprzedawania swego majątku na rzecz feudała, jeżeli byli w stosunku do niego „krnąbrni". Zachował się dokument z 1438 roku wystawiony przez biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego (1389-1455), wybitnego polityka dbającego o rozwój gospodarczy biskupstwa, w którym wymieniona jest jako istniejąca wieś Masłów. Możemy przypuszczać że początki wsi dużo wcześniej poprzedziły datę wystawienia dokumentu. Może nawet o sto lat i sięgają połowy XIV wieku ponieważ w tym czasie ukształtowały się ostatecznie wszystkie wsie dawnej ekonomi kieleckiej. W okresie Polski Piastowskiej tereny te były miejscem polowań możnowładców świeckich i kościelnych.

W okresie Sejmu Wielkiego Masłów wraz z dobrami biskupów krakowskich przeszedł na własność skarbu państwa i stał się wsią rządową. Po 1815 r. kiedy region świętokrzyski przeżywał dzięki staraniom Stanisława Staszica, a później Ksawerego Druckiego-Lubeckiego ożywiony rozwój przemysłu górniczo-hutniczego, Masłów stanowił uposażenie górnictwa krajowego i wraz z folwarkami w Brzezinkach i Beczkowie wszedł w skład rządowych dóbr górniczych. Kompleks zabudowań folwarcznych w Masłowie na przestrzeni dziejów ulegał przebudowie, lecz stałe było miejsce jego lokalizacji. To teren dzisiejszego urzędu gminy, posterunku policji i szkoły. Położenie chłopów w owym czasie zależało od klasy ziemi i charakteru własności, czy to prywatnej czy rządowej (chłopi nie byli właścicielami ziemi). Fakt, że Masłów był wsią rządową powodował, że sytuacja chłopów była korzystniejsza, bowiem posiadali większe nadziały ziemi oraz byli zwalniani z szeregu powinności, jak podwody, czy darmochy. W momencie przejęcia ekonomii kieleckiej na własność państwa przeprowadzono w 1789 r. przegląd wsi (lustracja). Chłopi ze wsi nie tylko odrabiali pańszczyznę, lecz również płacili czynsz. Lustracja wymienia również stan posiadania chłopów. W Masłowie było 127 gospodarstw, 444 mieszkańców. Posiadali oni 25 koni, 172 wołów i 426 sztuk bydła. Dane statystyczne z tego okresu, w przeciwieństwie do dzisiejszych, wykazują większą ilość mężczyzn, co było konsekwencją bardzo dużej śmiertelności kobiet w czasie porodów. Chłopi wnosili na rzecz biskupa krakowskiego daniny w naturze w postaci 11 sztuk kapłonów za 5 zł 15 gr, 24 kury za 9 zł 19 gr., 5 gęsi za 5 zł i 5 kop jaj za 5 zł.

Obowiązkiem chłopów z Masłowa było stróżowanie w folwarku biskupim, pasienie tam trzody, jak i pomoc w uprawie chmielu. Wieś świadczyła również pańszczyznę, która wynosiła dla całej wsi 41 dni sprzężajnych i 83,5 dnia pieszego. Ogólne zyski z Masłowa w 1789 r. wynosiły 1289 zł polskich i 17 gr. Lustracja wymienia również siedmiu komorników; byli nimi: Kazimierz Tarnowski, Wojciech Świętowski, Gaspar Olesiak, Józef Szewc, Wojciech Anioł, Paweł Radkowski i Błażej Kostecki. Dzierżawcą folwarku w 1789 roku był Błażej Stojanowski mający 64 lata. W okresie 1816-1835 rząd Królestwa Polskiego wydzierżawił Masłów Pawłowi Ramlan. W skład dzierżawy wchodziły także przylegające do Masłowa Brzezinki, jak również „grunta po młynarzu Janyście i młynek oraz propinacja (produkcja i sprzedaż alkoholu) we wsiach Masłów, Brzezinki i Bęczków". Zachował się dokument z 28 lipca 1826 r. sporządzony przez dzierżawcę, a opisujący stan folwarku Masłów: „Grunta tutejsze zwykle uprawiane bywają poprzez podłużną orkę.... Ogrody są tu przedniej dobroci, jest także i sad w którym się znajdują licznego gatunku drzewa owocowe... wszystkie takowe na własną potrzebę tylko użyte bywają.... W otaczających górach zarosłych jałowcem i innemi krzewami jest wypas lubo nie najlepszy lecz dostateczny dla bydła i owiec.... Opłaty Kościelne ani składki szkolne ani nie maja tu miejsca... ani żadne inne ciężary...". A tak protokół badawczy o stanie browaru i gorzelni informuje: „Gorzelni ani browaru w tutejszym folwarku nie ma - stara (gorzelnia) jaka była w 1816 r. zgorzała.... O długich staraniach wyjednanie jest u Rządu postawienie Gorzelni z Browarami Suszarnia, która to budowla właśnie się stawia i bliska jest ukończenia.... Karczem nie a ani w Masłowie, ani w Bęczkowie, tylko w Brzezinkach jest karczma, już w złym stanie się znajdująca.... Z piwa nie były utrzymywane karty, (pozwolenie produkcji i sprzedaży) gdyż go bardzo mało brano z przyczyny, że i włościanie tutejsi nie bardzo są za tym trunkiem i w szynkach nie ma żadnych sklepów gdzie by piwo kosztować można.... W szczególnych tylko warunkach, jak na wesela lub niektóre święta dawane było piwo... rocznie zaledwie ósm do dziewięciu beczek wychodzić może...". Również z roku 1826 zachował się „Protokół badawczy użytku młyna pod Masłowem, albo po Januchtach zwanego".

Zawarta w nim informacja młynarza Wojciecha Krzywickiego świadczy, że:

- młyn ten jest rządowy, wodny i leży na granicy Masłowa i Brzezinek
- umiejscowiony jest nad małym stawem, przez który przechodzi stróżka Brzeźnica
- pracować może tylko wiosną i jesienią, bo zimą woda zamarza, a latem wysycha"
- młyn jest w złym stanie i wykorzystany sporadycznie, tylko na użytek miejscowej ludności.

Po prawie 20-letniej dzierżawie Masłowa przez Pawła Ramlana „dobra pogórnicze Masłów na hodowanie owiec rządowych przeznaczone zostały". Okoliczne łąki wykorzystano do hodowli owiec, hodując trzy podstawowe rasy, tj. głównie merynosy (hiszpańskie), dające najlepszą cienką wełnę, metysy oraz owce ordynaryjne. Warunki glebowe sprzyjały hodowli bowiem „w ogólności grunta folwarczne składają się miejscami z piasku powiększej części jednak z glinki białawej, rzadkiej lub samego mułu, podkład prawie wszędzie jest kamienny - grunt z natury swej zimny i często nawozu potrzebujący, z powodu położenia swego między znacznymi górami, z których chociaż przy małym deszczu zabrana i gwałtownie idąca woda z płóknie powierzchnię i zasypie piaskiem lub innemi częściami ziemi.... Łąki w ogólności dobre, podpadają miejscami jednak wypalaniu przez Słońce".

Od 1860 r. Masłów został wydzierżawiony Ignacemu Giedyminowi, który w 1863 r. odstąpił dzierżawę Józefowi Jelskiemu. 25 kwietnia 1868 r. ukazem carskim rejon Masłowa, Woli Kopcowej i Czarnowa jako własność rządowa nadany zostaje księciu Aleksandrowi Szachowskiemu, generałowi lejtnantowi stale mieszkającemu w Petersburgu. Był to tzw. majorat nadawany przez cara dla osób zasłużonych Rosji i rodzinie carskiej. Majorat Masłowski przynosił Szachowskiemu 1500 rubli rocznego dochodu i był tylko częścią potężnych jego włości w powiecie kieleckim o powierzchni 1640 ha. W momencie wybuchu I wojny światowej w 1914 r. teren Masłowa i okolic stał się miejscem przemarszu walczących armii. Latem 1915 r. Kielce i okolice były okupowane przez armię austriacko-węgierską, która żądała od społeczeństwa Masłowa bezwzględnego posłuszeństwa cesarzowi.
Według spisu ludności z 30 września 1921 r. Masłów posiadał 1804 mieszkańców, z czego było 849 mężczyzn i 955 kobiet. Społeczność ta zamieszkiwała w 315 domach. Masłów był największą miejscowością w gminie Dąbrowa, bowiem Mąchocice w tym czasie liczyły 1492 osoby, a stolica gminy Dąbrowa 1178 osób.

Zabytki:

  • Zespół kościoła parafialnego pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego w Masłowie: Kościół murowany, 1936-1938, ogrodzenie z bramkami, mur. - żeliwne z 1938 r.
  • Plebania z 1940 r.
  • Krzyż przydrożny z 1899 roku fundacji rodziny Majcherów, wysokość ok. 10 m, liczne naprawy, zlokalizowany przy ul. Spacerowej.

Pomniki:

  • Obelisk upamiętniający pobyt Ojca Świętego Jana Pawła II w Masłowie usytuowany w pobliżu kościoła
  • Płyta pamiątkowa odsłonięta w 15 rocznicę wizyty Ojca Świętego w Masłowie z napisem: „To jest moja matka ta ziemia! to jest moja matka ta Ojczyzna! To są moi Dracia i siostry!", umieszczona przy wjeździe na lotnisko.

Miejsca ciekawe odwiedzenia oraz atrakcje:

  • Kościół parafialny pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego
  • Lotnisko Sportowo-biznesowe
  • Diabelski Kamień

Nasze jednostki

  • Gminny Ośrodek Kultury i Sportu
  • Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej
  • Samorządowy Zespół Obsługi Oświaty
  • Promyczek Placówka Wsparcia Dziennego
  • Szkoła Postawowa Mąchocice Scholasteria
  • Zespół Szków w Mąchocicach Kapitulnych
  • Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Masłowie
  • Szkoła Podstawowa w Brzezinkach
  • Szkoła Podstawowa w Woli Kopcowej
  • Żłobek Samorządowy
Pogoda Masłów z serwisu
Projekt dofinansowany ze środków Ministra Administracji i Cyfryzacji
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez:CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij